قرار بازداشت موقت | درست یا نادرست

قرار بازداشت موقت | درست یا نادرست

صدور قرار بازداشت موقت جایز نیست، مگر در مورد جرایم زیر که دلایل، قرائن و امارات کافی بر توجه اتهام به متهم دلالت کند:

الف- جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات، حبس ابد قطع عضو و جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی که میزان دیه آنها ثلث {یک سوم} دیه کامل یا بیش از آن است.

ب- جرایم تعزیری که درجه ۴ و بالاتر است.

پ- جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور که مجازات قانونی آنها درجه ۵ و بالاتر است.

ت- ایجاد مزاحمت و آزار و اذیت بانوان و اطفال و تظاهر، قدرت نمایی و ایجاد مزاحمت برای اشخاص که به وسیله چاقو یا هر نوع اسلحه انجام شود.

ث- سرقت، کلاهبرداری، ارتشا، اختلاس، خیانت در امانت، جعل یا استفاده از سند مجعول در صورتی که مشمول بند ب این ماده نباشد و متهم دارای یک فقره سابقه محکومیت قطعی به علت ارتکاب هر یک از جرایم مذکور باشد.

تبصره- موارد بازداشت موقت الزامی، موضوع قوانین خاص، به جز قوانین ناظر بر جرایم نیروهای مسلح، از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون ملغی است.

ماده ۲۳۸ قانون آیین دادرسی کیفری: صدور قرار بازداشت موقت در موارد مذکور در ماده قبل منوط به وجود یکی از شرایط زیر است:

الف- آزاد بودن متهم موجب از بین رفتن آثار و ادله جرم یا باعث تبانی با متهمان دیگر یا شهود و مطلعان واقعه گردد و یا سبب شود شهود از ادای شهادت امتناع کنند.

ب- بیم فرار یا مخفی شدن متهم باشد و به طریق دیگر نتوان از آن جلوگیری کرد.

پ- آزاد بودن متهم مخل نظم عمومی، موجب به خطر افتادن جان شاکی، شهود یا خانواده آنان و خود متهم باشد.

ماده ۲۳۹: «قرار بازداشت موقت باید مستدل و موجه باشد و مستند قانونی و ادله آن و حق اعتراض متهم در متن قرار ذکر شود. …

 

ماده ۲۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری: «در جرایم موضوع بندهای الف، ب، پ، و ت ماده ۳۰۲ این قانون تا دو ماه و در سایر جرایم تا یک ماه به علت صدور قرار تامین، متهم در بازداشت بماند و پرونده اتهامی او منتهی به تصمیم نهایی در دادسرا نشود، بازپرس مکلف به فک یا تخفیف قرار تامین است. ……..  هرگاه بازداشت متهم ادامه یابد مقررات این ماده، حسب مورد، هر دو ماه یا هر یک ماه اعمال می شود. به هر حال، مدت بازداشت متهم نباید از حداقل مجازات حبس مقرر در قانون برای آن جرم تجاوز کند و در هر صورت، در جرایم موجب مجازات سلب حیات، مدت بازداشت موقت از دو سال و در سایر جرایم از یک سال تجاوز نمی کند.»

سوال: اگر کسی متهم باشد به اینکه با چاقو جراحاتی را به دیگری وارد کرده است و با توجه به نظریات پزشکی قانونی صدمات وارده به شاکی مستلزم پرداخت دیه باشد و دلایل موجود در پرونده از جمله نظریه پزشکی قانونی و اقرار صریح متهم تماما دلالت بر توجه اتهام به متهم داشته باشد متهم نزدیک به یک سال به جهت عجز از تودیع وثیقه در بازداشت باشد و پرونده به جهت عدم وصول نظریه نهایی پزشکی قانونی با لحاظ شدت جراحات وارده به شاکی منجر به اتخاذ تصمیم نهایی و صدور حکم نگردیده باشد آیا در این صورت، با توجه به ذیل ماده ۲۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری و تبصره یک آن با لحاظ گذشت یک سال از بازداشت متهم، دادگاه مکلف است متهم را با تبدیل قرار بازداشت موقت به قرار خفیف ترآزاد نماید یا اینکه با لحاظ حقوق شاکی خصوصی و لزوم جبران خسارت وی و پرداخت دیه او از محل وثیقه، ادامه بازداشت متهم بلامانع است؟

نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه (نظریه شماره 22/95/7 مورخ 8/1/1395 اداره کل حقوقی قوه قضاییه):

در مواردی که مجازات قانونی جرم ارتکابی از سوی متهم غیر از حبس باشد نظیر مواردی که مجازات قانونی پرداخت دیه است، از شمول ماده ۲۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲  خارج است و در این موارد، اتخاذ تصمیم در مورد نوع قرار تامین با لحاظ اصول کلی مربوط به قرارهای تامین از جمله اصل تناسب تأمین با قاضی ذیربط خواهد بود. بنابراین در صورتیکه اتهام مطروحه ایراد جرح عمدی با چاقو می باشد و مجنیٌ علیه تقاضای مجازات تعزیری و نیز پرداخت دیه توسط متهم دارد، از حیث جنبه تعزیری با توجه به ماده ۶۱۴ قانون مجازات اسلامی-تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ جرم ایراد جرح عمدی با چاقو دارای حداقل و حداکثر میزان حبس نیز میباشد {سه ماه تا یکسال حبس} اما با توجه به اینکه علاوه بر مجازات مزبور، متهم در صورت محکومیت، دیه را نیز که مطابق ماده ۱۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ از انواع مجازات ها است باید پرداخت نماید بنابراین مورد مطروحه از شمول ماده ۲۴۲ قانون آیین دادرسی کیفری خارج بوده و قرار تامین صادره باید با لحاظ اصل تناسب و رعایت قواعد و اصول کلی حاکم بر قرارها مورد توجه و اعمال نظر باشد. بدیهی است در صورت اعلام گذشت شاکی خصوصی و اسقاط شکایت از حیث دیه، اعمال مقررات ماده ۲۴۲ قانون اخیرالذکر الزامی خواهد بود.

عدل سرا؛

وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی

وکیل پرونده های کیفری- جزایی- جنایی

عضو کانون وکلای دادگستری مرکز

Summary
Review Date
Reviewed Item
Admin
Author Rating
41star1star1star1stargray
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

چهار + چهار =